پر طرفدارترین صنایع دستی ایران

صنایع دستی حاصل دسترنج عمر یک یا چند هنرمند میباشد . ما بادیدن یک هنر دست رد پای سال های زیادی از عمر هنری یک هنرمند را می بینیم.

تعریف صنایع دستی

صنایع دستی ایران

صنایع دستی به صنعتی گفته میشود که در آن شخص با توجه به ذوق و استعداد خود و ابزاری که در اختیار دارد یک شیئ را به شکلی آماده میکند که انسان با دیدن آن به انگیزه ها و مهارت های سازنده پی میبرد. چون انسان دارای ذهن آگاه است از دیدن آن ها لذت میبرد.
معمولا با شنیدن صنایع دستی به یاد کلمات ماندگاری چون هنر و صنایع هنری و یا اشکال دست ساز میافتیم. این کلمات در ذهن ما با ذوق و استعداد و سال ها سختی و ممارست عجین شده اند.
چنین تولیداتی بیشتر از نظر باورهای دینی و مذهبی و زیبایی شناسی و فرهنگی فوق العاده میباشند . پس به راحتی میتوان گفت که کلیه تولیداتی که به کمک ماشین و به صورت تولید انبوه ساخته میشوند جزء صنایع دستی نیستند. البته در ادامه توضیح میدهیم که در صنایع دستی هم ماشین میتواند دخالت کند ولی شرایطی دارد.

روز جهانی صنایع دستی

لوگوی صنایع دستی

صنایع دستی در جهان بعد از جنگ جهانی دوم مورد توجه کشورهای پیشرفته قرار گرفت و در روز دهم ژوئن ۱۹۶۴ میلادی نخستین همایش جهانی با شرکت اساتید دانشگاه ، هنرمندان وصنعتگران بیش از ۴۰ کشور جهان در نیویورک برگزار شد.دهم ژوئن در تاریخ شمسی معادل بیستم خرداد میباشد.
در قطع نامه پایانی آن همایش « شورای جهانی صنایع دستی » به عنوان یک نهاد وابسته به یونسکو تصویب گردید ، سالروز تاسیس این همایش را به عنوان روز جهانی صنایع دستی نام گذاری گردد . ایران در سال ۱۹۶۸ میلادی معادل ۱۳۴۷ شمسی به عضویت این شورا در آمد . این شورا هم اکنون ۹۰ کشور جهان را تحت پوشش دارد و دبیر خانه این شورا در آمستردام هنلد قرار دارد .
در سازمان یونسکو ۶۰۰عدد از صنایع دستی به ثبت رسیده است. که ۴۵۰ نوع از این صنایع متعلق به ایران میباشد و از این بین ۲۸۷ عدد از این هنرها در شهر اصفهان بیشتر انجام میگیرد. هر چند ما در شهرهای مختلف هنر مندان بسیاری داریم.

هنرهای دستی کشور ایران

کشور عزیزمان ایران به خاطر دیرینه بسیار روشن خود در این صنعت و وجود هنرمندان بسیار گرانقدر از اقوام درونی خود در تولید این صنایع شهرت بسیار والایی داشته و این شهرت مسلما ادامه خواهد یافت.

تقسیم بندی صنایع و هنرهای دستی در ایران

در ایران رشته های صنایع دستی به دسته های مختلف تقسیم می شوند که این تقسیمات عبارتند از:
بافته های داری شامل
فرش و قالی
گلیم 
گبه
زیلو
بافته های دستگاهی شامل :
جاجیم
پلاس 
پارچه
رودوزی سنتی شامل :
دوخت روی پارچه شامل :(سوزن دوزی ، پته دوزی، ملیله دوزی، گلابتون دوزی و قلاب دوزی)
دوخت داخل پارچه شامل :(چشمه دوزی و سکمه دوزی)
الحاق سایر مواردبه پارچه شامل :(قیطان دوزی،ده یک دوزی،منجوق دوزی،نقده دوزی و چهل تکه دوزی)
صنایع فلزی شامل :
دوات گری 
حکاکی روی فلز 
قلمزنی
مشبک فلزی
ملیله کاری

زرگری
کوفته گری
ورشو سازی
قفل سازی 
ریخته گری
زیور سازی
مینا کاری
سفالگری شامل :
سفال بدون لعاب
سفال لعابدار
کاشی کاری
خرمهره سازی
بدلچینی
آبگینه شامل :
شیشه گری 
تزیین شیشه
تلفیق شیشه و فلز
صنایع چوبی شامل :
پیکر تراشی
ارسی سازی

چیق بافی
خاتم کاری

خراطی
ساز سازی
سوخت روی چوب
قواره بری
کنده کاری
گره چینی
مشبک کاری با چوب
معرق چوب 
معرق منبت
منبت کاری
نازک کاری
نقاشی روی چوب
صنایع سنگی شامل :
سنگ تراشی
خراطی سنگ
معرق سنگ
حکاکی روی سنگ 

مرصع کاری 
فیروزه کوبی
نگارگری شامل :
نگارگری کتاب
نقش مایه ایرانی 
ساخت ابزار طراحی
چاپ های سنتی شامل :
چاپ روی کاغد
چاپ روی پارچه
پوستین دوزی 
نمد مالی 
حصیر بافی شامل :
بوریا بافی 
چیق بافی
بامبو بافی
کپو بافی 
ترکه بافی
ارغوان بافی
مروار بافی 
چم بافی
صنایع چرمی شامل :
حکاکی روی چرم 
سراجی
سوخت روی چرم
معرق چرم
رنگ سازی سنتی شامل :
ساخت رنگ های گیاهی
ساخت رنگ های حیوانی
ساخت رنگ های معدنی
ساخت نگ های شیمیایی
مرکب سازی
رنگرزی سنتی شامل :
رنگرزی روی کاغد
رنگرزی روی چوب 
رنگرزی روی ابریشم 
رنگ رزی روی پنبه

خصوصیات این نوع از صنایع

ساخت صنایع دستی

صنایع دستی می توانند هم حالت کارگاهی داشته باشند و هم مانند صنایع کوچک در خانه ها ، شهر ها و روستاها مستقر شوند و بدون اینکه به فناوری پیچیده ای نیاز داشته باشند می توانند بیشتر متکی به تخصص های بومی و سنتی باشند و قسمت اعظم مواد اولیه آن در داخل کشور تهیه میشود .
هنر های دستی چیزی بیش از یک سوغات است و میتواند بخشی از صنعت گردشگری یک کشور باشد .
برای تولید یکی از این صنایع ممکن است مراحل متعددی طی شود ولی انجام کلیه این مراحل بوسیله دست و ابزار های دستی الزامی نیست .
اگر تنها ۵۰ درصد از مراحل اساسی کار توسط دست و ابزار های دستی انجام گیرد محصول تولید شده جزء این صنایع  محسوب میشود .

دیدگاه‌ها

پنج × یک =

    بازگشت به بالا